Analiza i interpretacja wiersza.
Prawidłowa analiza i interpretacja wiersza stanowi podstawę do zrozumienia treści utworu i przekazu jaki został w nim ukryty przez autora. Umiejętność trafnego odczytania tego, co ów poeta miał w zamyśle nie jest tylko kwestią zdolności, wynika przede wszystkim ze znajomości zasad prawidłowej analizy utworu poetyckiego oraz interpretacji w odniesieniu do sytuacji w jakiej utwór powstał, co jest z kolei możliwe tylko dzięki znajomości życiorysu autora, epoki literackiej w której tworzył, filozofii danych czasów oraz aktualnie panującej mody w świecie. Należy dokładnie rozróżnić to co nazywamy analizą wiersza od interpretacji.
Analiza polega przede wszystkim na określeniu struktury wiersza, na opisie utworzonej przez poetę kompozycji. I tak też analizę należy rozpocząć od określenia rodzaju utworu. Czasem z pomocą przychodzi sam tytuł, tak jak na przykład „Tren X” Jana Kochanowskiego, już na samym początku mamy informację o tym iż wiersz będzie się składał z pewnej określonej kompozycji układając się na tren. Następnym etapem jest określenie podmiotu lirycznego, odszukanie środków poetyckich, motywu autora, sytuacji lirycznej. Prawidłowa analiza dokonana według powyższego schematu musi być oparta o znajomość środków poetyckich charakterystycznych dla danej epoki. Nie można podejść do analizy wiersza, jeśli nie wie się co to jest rym, metafora, czemu służy oksymoron, jakie znaczenie ma hiperbola…
Interpretacja wiersza natomiast jest próbą odpowiedzenia na pytanie czemu służy kompozycja utworu, jakie znaczenia mają poszczególne środki poetyckie, co autor w wierszu ma nam do powiedzenia, co chce przekazać, jak jego utwór odnosi się do czasów, w których tworzył. Interpretacja to wydobywanie sensu konstrukcji poetyckiej. Interpretując określony wiersz staramy się odnaleźć słowa kluczowe, nawiązania do innych dzieł literackich, to biblii, co mitologii, oraz do wydarzeń z życia autora. Każda analiza i interpretacja wiersza powinna składać się na pewien schemat zawierający wstęp, rozwinięcie i zakończenie. We wstępie powinniśmy umieścić informacje na temat życia autora, epoki, w której tworzył, filozofii danego okresu, nawiązanie do innych podobnych utworów literackich, poruszających ten sam temat. Na rozwinięcie powinny się składać analiza utworu poparta cytatami, kolejno strofa po strofie oraz zauważone analogie. Na samym końcu, w zakończeniu umieszczamy nasze własne przemyślenia i wnioski, które wyciągnęliśmy po przeczytaniu wiersza.